Bacillus subtilis en de verborgen wereld van subtilisinen
Share
Rusland, Japan en de natuur – drie wegen naar de wereld van de subtilisinen
Een zoektocht naar de verbinding tussen Trombovazim, nattokinase en Bacillus subtilis.

Soms begint een fascinerende ontdekking met een eenvoudige vraag:
Wat hebben het Russische geneesmiddel Trombovazim, de Japanse nattokinase en Bacillus subtilis eigenlijk met elkaar gemeen?
Op het eerste gezicht: niets.
Maar wanneer je beter kijkt: verrassend veel.
Het spoor leidt naar één gemeenschappelijke enzymfamilie
Tijdens onderzoek naar Trombovazim stuit je op een begrip dat buiten de vakwereld nauwelijks bekend is:
Subtilisine.
Subtilisinen behoren tot de grote familie van de serineproteasen – één van de belangrijkste enzymfamilies in de biologie.
Wat weinig mensen weten, is dat ook de bekende nattokinase uit Japan biochemisch tot deze familie behoort. In de wetenschappelijke literatuur wordt zij vaak beschreven als een bijzondere variant van subtilisine, geproduceerd door Bacillus subtilis var. natto.
Plotseling ontstaat er een interessante verbinding:
🇷🇺
Trombovazim
Subtilisinen
🇯🇵
Nattokinase
Subtilisin NAT
🌱
Bacillus subtilis
Producent van verschillende subtilisinen en andere enzymen
Drie wegen.
Eén gemeenschappelijke wereld van enzymen.
Rusland: de technologische benadering
Trombovazim is een geneesmiddel dat in Rusland verkrijgbaar is en waarvan de technologie is gebaseerd op geïmmobiliseerde subtilisinen.
Hier staat niet de bacterie centraal, maar het geïsoleerde en technologisch verwerkte enzym.
Je zou kunnen zeggen:
Rusland kiest voor de stabilisatie en farmaceutische toepassing van afzonderlijke enzymen.
Bron: informatie van de fabrikant van Trombovazim.
Japan: de weg van fermentatie
In Japan is in de loop van vele eeuwen een heel andere traditie ontstaan.
Daar wordt natto geproduceerd: gefermenteerde sojabonen die worden gefermenteerd met Bacillus subtilis var. natto.
Uit deze traditie is de tegenwoordig bekende nattokinase voortgekomen.
Ook hier staat uiteindelijk één specifiek enzym, of een nauw omschreven enzymgroep, centraal.
Je zou kunnen zeggen:
Japan kiest voor de weg van fermentatie.
De natuur: de weg van diversiteit
En juist hier wordt het bijzonder interessant.
Bacillus subtilis is zelf geen enzym.
Bacillus subtilis is een levend micro-organisme.
Terwijl nattokinase en Trombovazim zich richten op afzonderlijke enzymen of enzymgroepen, werkt de natuur meestal op een heel andere manier.
De natuur produceert zelden één enkele oplossing.
Ze creëert complete systemen.
Wanneer Bacillus subtilis actief wordt, ontstaat er niet slechts één enkele stof.
Afhankelijk van de stam en de omgeving kunnen talrijke stoffen worden gevormd:
- Enzymen
- Peptiden
- Stofwisselingsproducten
- Signaalstoffen
- Bioactieve verbindingen
Tot de bekendste behoren onder andere subtilisinen en het uitgebreid onderzochte lipopeptide surfactine.
Daardoor ontstaat een heel ander perspectief:
Terwijl Trombovazim en nattokinase kunnen worden gezien als gespecialiseerde benaderingen van afzonderlijke enzymen, vertegenwoordigt Bacillus subtilis een veel complexere biologische productiewereld.
Van spijsverteringskanaal naar bioreactorDe meeste mensen zien de darm vooral als een spijsverteringsorgaan.
Maar misschien beschrijft dat slechts een deel van de werkelijkheid.
In werkelijkheid vinden daar dag en nacht ontelbare biologische processen plaats:
- Fermentatie
- Omzetting van voedingsstoffen
- Productie van stofwisselingsproducten
- Microbiële communicatie
- Enzymatische processen
Vanuit dit perspectief lijkt de darm minder op een spijsverteringsbuis en veel meer op een natuurlijke bioreactor.
Een plaats waar miljarden micro-organismen voortdurend stoffen produceren, omzetten en met elkaar communiceren.
Een fascinerende observatie
Hoe dieper je je in dit onderwerp verdiept, hoe vaker je dezelfde verbinding tegenkomt:
Trombovazim.
Nattokinase.
Bacillus subtilis.
Drie namen.
Drie verschillende benaderingen.
En steeds opnieuw verschijnt dezelfde enzymfamilie:
De wereld van de subtilisinen – en daarmee de wereld van de serineproteasen.
De echte vraag
Misschien ligt de meest fascinerende ontdekking niet in een antwoord.
Maar in een vraag:
Waarom duiken Bacillus subtilis en zijn enzymwereld steeds opnieuw op wanneer mensen zich bezighouden met fermentatie, biologische omzettingsprocessen en microbiële biotechnologie?
Misschien is juist deze veelzijdigheid de reden waarom de natuur zelden vertrouwt op afzonderlijke moleculen.
Maar op complexe systemen.
De natuur denkt immers niet in afzonderlijke preparaten.
De natuur denkt in netwerken.
En precies dat maakt Bacillus subtilis tot op de dag van vandaag zo fascinerend.
Bronnen
- Nattokinase als subtilisine-/serineprotease uit Bacillus subtilis var. natto: Nattokinase (Wikipedia)
- Informatie van de fabrikant van Trombovazim: Trombovazim Rusland
- Achtergrondinformatie over Bacillus subtilis als producent van talrijke enzymen en bioactieve stoffen: Bacillus subtilis (Wikipedia)
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als feitelijke informatie over microbiologische samenhangen. Het vormt geen medisch advies en geen aanbeveling voor behandeling.
Auteur: Andreas Kraus
Eigenaar & Managing Director · Wetenschappelijke leiding
Meer dan 12 jaar praktijkervaring met Bacillus subtilis (sinds 2012).
Redactie & Onderzoek: Selina Kraus
Journalist (B.A.) · Masteropleiding Management & Online Marketing
Ons werk is gebaseerd op de combinatie van jarenlange persoonlijke ervaring en zorgvuldige journalistieke research.